اسید کلریدریک چیست و با هیدروکلریک اسید چه تفاوتی دارد؟
در عمل، هیدروکلریک اسید و اسید کلریدریک در بازار به یک محصول اشاره دارند: محلول آبی گاز هیدروژن کلرید (HCl). در متون علمی معمولاً عبارت “Hydrochloric Acid” رایجتر است و در مکالمات فارسی، “اسید کلریدریک/جوهر نمک” بیشتر استفاده میشود.
نامهای دیگر اسید کلریدریک
جوهر نمک، هیدروکلریک اسید، هیدروژن کلراید (Hydrogen Chloride)، Muriatic Acid (در برخی بازارها
خواص فیزیکی و شیمیایی (مشخصات کلیدی) اسید کلریدریک
اسید کلریدریک معمولاً مایعی شفاف (بیرنگ تا زرد کم رنگ بسته به خلوص) با بوی تند است. بخارات آن می تواند برای دستگاه تنفسی آزاردهنده باشد؛ بنابراین تهویه و مدیریت HSE در مصرف صنعتی اهمیت بالایی دارد.
| پارامتر | مقدار/توضیح |
|---|---|
| فرمول | HCl (محلول آبی) |
| شکل ظاهری | محلول شفاف، بیرنگ تا زرد کمرنگ (وابسته به خلوص)، بوی تند |
| جرم مولی | 36.46 g/mol |
| چگالی (تقریبی) | وابسته به درصد؛ در محلولهای صنعتی رایج معمولاً حدود 1.15 تا 1.20 g/cm³ |
| pH | بسیار اسیدی (در غلظتهای صنعتی میتواند نزدیک 0 تا 2 باشد) |
آنالیز (COA) اسید کلریدریک؛ چه چیزهایی را باید چک کنید؟
اگر مصرف شما در حوزههایی مثل فلزات، تصفیه آب صنعتی، تولید کلریدها یا فرآیندهای حساس است، COA را قبل از خرید دریافت کنید. اختلاف کوچک در ناخالصیها میتواند خوردگی، رسوب، بو و رفتار فرآیند را تغییر دهد. در خریدهای حجیم، ثبات بچ یک مزیت واقعی است.
| پارامتر COA | چرا مهم است؟ | ریسک در صورت ضعف |
|---|---|---|
| % HCl (غلظت واقعی) | مبنای محاسبه مصرف، قیمتگذاری و دوزینگ | مصرف بالاتر، هزینه پنهان، نوسان فرآیند |
| Density @ 20°C | شاخص سریع برای صحت غلظت | عدم تطابق درصد واقعی با ادعا |
| Iron (Fe) | اثر روی رنگ/رسوب/کیفیت سطح در اسیدشویی | تغییر رنگ، آلودگی محصول نهایی، افزایش خوردگی |
| SO₄ / ناخالصیهای یونی | کنترل ناخالصیهای نمکی و اثرگذار بر رسوب | رسوب، افت کیفیت، مشکلات خطوط تزریق |
| کلر آزاد (در صورت گزارش) | ایمنی، بو، واکنشپذیری | بخارات آزاردهندهتر، ریسک خوردگی/ایمنی |
کاربردهای اسید کلریدریک (HCl) در صنعت
1) اسیدشویی و زنگزدایی فولاد (Pickling)
حذف اکسیدها و زنگ از سطح فولاد و آهن پیش از آبکاری، رنگ، گالوانیزه یا عملیات شکلدهی. در این کاربرد، غلظت واقعی + ناخالصیها مستقیماً روی کیفیت سطح و نرخ ضایعات اثر دارد.
2) تولید نمکهای کلریدی و ترکیبات معدنی
ماده پایه تولید طیف وسیعی از کلریدها (مانند کلرید کلسیم و سایر نمکهای کلریدی). کنترل ناخالصیها برای جلوگیری از آلودگی محصول نهایی بسیار مهم است.
3) کنترل pH در آب، فاضلاب و فرآیندهای صنعتی
استفاده در دوزینگ pH و خطوط صنعتی. انتخاب بستهبندی مناسب (IBC/تانکر/بشکه) و سیستم تزریق امن، تعیینکننده است.
4) معدن، فلزات و تمیزکاری تجهیزات
در برخی مدارهای فرآوری مواد معدنی و تمیزکاری تجهیزات به دلیل توان حلکنندگی بالا استفاده میشود. توجه به خوردگی و سازگاری متریالها حیاتی است.
5) نفت و گاز (تمیزکاری/کاربردهای میدانی)
در برخی عملیاتهای میدانی برای حل رسوبات معدنی و بهبود جریان استفاده میشود؛ این کاربرد نیازمند کنترل دقیق ایمنی، حمل و سازگاری تجهیزات است.
6) کاربردهای عمومی (رقیقشده)
جوهر نمک رقیق برای جرمگیری و پاکسازی برخی سطوح به کار میرود، اما به دلیل بخار تند و خورندگی، باید با احتیاط و تهویه مناسب استفاده شود.
۱۰ کارخانه و پتروشیمی تولیدکننده اسید کلریدریک (Hydrochloric Acid / HCl) در ایران
شناخت کارخانه تولیدکننده اسید کلریدریک برای خریداران صنعتی، نقش کلیدی در قیمت نهایی، ثبات آنالیز (COA)، امکان خرید مستقیم و حتی صادرات اسید کلریدریک دارد. فهرست زیر، مهمترین تولیدکنندگان و پتروشیمیهای فعال در زنجیره HCl ایران را نشان میدهد.
| ردیف | نام کارخانه / پتروشیمی |
|---|---|
| 1 | نیروکلر |
| 2 | پتروشیمی پارس کیمیا کلر |
| 3 | پتروشیمی ارومیه |
| 4 | کلر پارس |
| 5 | پتروشیمی کارون |
| 6 | پتروشیمی شازند اراک |
| 7 | پتروشیمی آبادان |
| 8 | پتروشیمی بندر امام خمینی |
| 9 | پتروشیمی رازی |
| 10 | پتروشیمی غدیر |
بسته بندی اسید کلریدریک (گالن، بشکه، IBC، تانکر/فله)
انتخاب بستهبندی فقط «حجم» نیست؛ روی ایمنی، هزینه حمل، امکان تخلیه، و حتی هزینههای پنهان (نشتی/خوردگی/اتصالات) اثر میگذارد.
| نوع بسته بندی | ظرفیت رایج | مناسب برای | نکته کلیدی |
|---|---|---|---|
| گالن | 4–5–20 لیتر | مصرف خرد/کارگاهی | کنترل نشتی، درببندی، انبار دور از گرما و تهویه مناسب |
| بشکه پلیاتیلن | 200–220 لیتر | مصرف صنعتی متوسط | پالتبندی و مهاربندی استاندارد در حمل |
| IBC | 1000 لیتر | دوزینگ پیوسته/مصرف ماهانه | سازگاری شیر/اتصالات با اسید و مدیریت تخلیه |
| تانکر / فله | تناژی | خرید عمده و پروژهای | تانکر مناسب + شیلنگ/پمپ + SOP تخلیه ایمن |
مخزن و نگهداری اسید کلریدریک (چه جنسی مناسب است؟)
اسید کلریدریک میتواند بسیاری از فلزات را دچار خوردگی کند؛ بنابراین انتخاب مخزن و اتصالات باید مهندسی شود و با درصد، دما و شرایط محیطی همخوان باشد.
- پلیاتیلن (PE/HDPE): رایج، اقتصادی و مناسب برای بسیاری از سناریوهای انبارش و انتقال.
- فایبرگلاس (FRP): برای شرایط خاص و حجم بالا؛ کیفیت لاینینگ و رزین تعیینکننده دوام است.
- فلزات/آلیاژها: فقط در شرایط خاص و با بررسی دقیق سازگاری (درصد، دما و طراحی).
خطرات و نکات ایمنی (MSDS) — خلاصه کاربردی
اسید کلریدریک خورنده است و بخارات آن میتواند برای دستگاه تنفسی آزاردهنده باشد. در خریدهای صنعتی، علاوه بر COA، دریافت MSDS و «روش تخلیه امن» از تامینکننده ضروری است.
- تماس پوستی: سوختگی شیمیایی؛ دستکش مقاوم، پیشبند و دوش اضطراری ضروری است.
- تماس چشمی: ریسک آسیب جدی؛ عینک/شیلد و ایستگاه شستوشوی چشم لازم است.
- استنشاق بخارات: تحریک شدید؛ تهویه و ماسک مناسب در محیطهای کنترلشده.
- ناسازگاریها: جداسازی از بازهای قوی و مواد ناسازگار و رعایت SOP انبار و حمل.
- نشت/خوردگی: کیت مهار نشت + containment + آموزش تیم.
این صفحه جایگزین MSDS رسمی نیست. برای بهرهبرداری صنعتی، MSDS را از تامینکننده دریافت کنید و طبق دستورالعمل واحد HSE اقدام شود.
قیمت اسید کلریدریک؛ چه عواملی قیمت روز را میسازد؟
قیمت روز اسید کلریدریک در ایران معمولاً به درصد (غلظت)، حجم سفارش، نوع بستهبندی (گالن/بشکه/IBC/فله)، هزینه حمل و شرایط تخلیه وابسته است. برای خرید حرفهای، باید «پیشنهاد کامل» را مقایسه کنید، نه فقط یک عدد.
خرید، استعلام قیمت و صادرات اسید کلریدریک با شیمیکو
اگر هدف شما خرید با ریسک کمتر است، یا میخواهید برای تامین پایدار قیمت روز بگیرید، بهترین کار این است که مشخصات سفارش را دقیق اعلام کنید و چند پیشنهاد قابل مقایسه دریافت کنید. شیمیکو یک پلتفرم تخصصی مواد شیمیایی است که در آن فروشندگان و تامینکنندگان میتوانند آگهی ثبت کنند و خریداران هم میتوانند خرید انجام دهند یا استعلام قیمت بگیرند.
در معاملات تناژی، موضوع فقط «قیمت پایینتر» نیست؛ درصد واقعی، ثبات بچ، مدارک COA/MSDS، نوع بستهبندی و حمل ایمن تعیین میکند خرید شما واقعاً بهصرفه بوده یا نه. همین منطق برای مسیرهای صادرات هم جدیتر میشود، چون استاندارد بستهبندی، برچسبگذاری، مدارک و هماهنگی لجستیک اهمیت بالاتری دارد.
سؤالات متداول درباره اسید کلریدریک (HCl)
اسید کلریدریک صنعتی چند درصد است و کدام غلظت برای من مناسبتر است؟
برای خرید صنعتی اسید کلریدریک، COA دقیقاً چه کمکی میکند؟
کدام بستهبندی اسید کلریدریک اقتصادیتر است؟
آیا اسید کلریدریک همان جوهر نمک است؟
هنگام استعلام قیمت اسید کلریدریک چه اطلاعاتی را باید اعلام کنم؟
خرید و قیمت اسید کلریدریک (HCl) با کمترین ریسک
اگر به دنبال خرید اسید کلریدریک با کیفیت قابل اتکا هستید، معیارهای اصلی شما باید اینها باشد: غلظت واقعی، COA/MSDS، بستهبندی استاندارد، حمل ایمن و ثبات تامین. این نگاه، هم «قیمت تمامشده واقعی» را پایین میآورد و هم ریسک توقف خط یا خوردگی تجهیزات را کم میکند.
برای دریافت قیمت روز، پیشنهادهای چند تامینکننده را با یک مشخصات یکسان مقایسه کنید و در صورت نیاز به صادرات، از ابتدا بستهبندی، مدارک و لجستیک را شفاف مشخص کنید. شیمیکو این مسیر را سادهتر میکند: هم امکان ثبت آگهی فروش و هم امکان خرید و استعلام قیمت.